9-4 Đền Kim Ngưu

3R49+MRF, Quảng An, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

Đền Kim Ngưu tọa lạc trên một gò đất cao kề sát bờ đông của hồ Tây, nằm trong Quần thể di tích phủ Tây Hồ (phường Quảng An, quận Tây Hồ). Đền được tạo dựng từ rất sớm, là nơi thờ thần Kim Ngưu (trâu vàng). Tín ngưỡng thờ trâu vàng cũng là một trong những đặc trưng văn hóa của người Việt bởi theo quan niệm, đây là loài vật thiêng có thể kết nối với thần linh, trấn áp yêu ma và bảo vệ cuộc sống của người dân.

Có nhiều truyền thuyết lý giải cho sự hình thành đền Kim Ngưu gắn với hồ Tây. Trên tấm bia trong khuôn viên đền ghi lại rằng: Khoảng năm 1030, triều Lý có vị thiền sư họ Dương, pháp danh Không Lộ, giỏi nghề y, đã sang sứ nhà Tống chữa bệnh cho hoàng tộc. Sau khi người nhà của vua khỏi bệnh, vua đặc ân cho sứ thần An Nam chọn bất cứ sản vật gì. Thiền sư Không Lộ xin một ít đồng đen để đúc chuông làm kỷ niệm. Khi về nước, thiền sư cho đúc một quả chuông lớn. Khi thỉnh, tiếng chuông ngân vang sang tận nước Tống. Trâu vàng của vua Tống ngỡ tiếng mẹ gọi liền chạy thẳng sang nước Nam. Đến khu vực rừng lim ngoài kinh thành Thăng Long, không còn nghe tiếng chuông ngân, trâu vàng bị mất phương hướng đã quần thảo khiến khu rừng lim sụt thành hồ nước mênh mông. Thiền sư bèn thả quả chuông đồng đen xuống hồ Kim Ngưu (hồ Tây ngày nay). Tại đây, người dân đã lập đền thờ thần Kim Ngưu.

Tại phủ Tây Hồ (Hà Nội), nơi có cây si cổ thụ hơn 250 tuổi, từ sau khi cây được trao tặng và gắn biển “Cây di sản”, ý thức của du khách khi đến vãn cảnh và lễ phủ đã được nâng lên rõ rệt. Ông Trương Tiến Hồi, Phó trưởng Ban quản lý phủ Tây Hồ cho biết, cây si nằm ngay giữa sân chính của di tích. Mọi năm tình trạng cắm hương, gài tiền lên cây diễn ra nhiều vào dịp đầu xuân năm mới, nhưng năm nay tình trạng này đã giảm hẳn. Ngoài việc đặt bia để du khách biết được ý nghĩa của cây si cổ thụ, Ban quản lí di tích còn thiết kế những giá đỡ để cây không bị nghiêng, sà xuống sân, đồng thời chăm bón hàng ngày để nâng sức đề kháng cho cây.